Nörolojik Rehabilitasyon

Fizik tedavi ve rehabilitasyon, kas-iskelet sistemi, sinir sistemi ve kardiyovasküler sistemde ortaya çıkan fiziksel ve fonksiyonel bozuklukların değerlendirilmesi, tanısı ve tedavisiyle ilgilenen bir tıp uzmanlık dalıdır. Fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları, hastanın mevcut şikâyetlerine ve fonksiyonel durumuna göre kişiye özel olarak planlanır.

Fizik tedavi, kas-iskelet sistemi başta olmak üzere çeşitli hastalıkların tedavisinde fiziksel ajanların ve özel tedavi tekniklerinin kullanılmasını ifade eder. Fizik tedavi yöntemleri, vücudun dışından uygulanan fiziksel ajanlar aracılığıyla gerçekleştirilir ve doğru şekilde uygulandığında dokularda rastgele bir lezyon veya yara oluşturmayı amaçlamaz.

Fizik tedavi ve rehabilitasyon tedavisinin amacı; ağrının azaltılması veya kontrol altına alınması, hareket kabiliyetinin geliştirilmesi, kas ve eklem fonksiyonlarının desteklenmesi ve hastanın günlük yaşam aktivitelerini yeniden bağımsız şekilde gerçekleştirebilmesidir. Tedavi sürecinde hastanın fonksiyonel kapasitesinin artırılması ve yaşam kalitesinin desteklenmesi hedeflenir.

Kişiye özel fizik tedavi programı, hastanın tanısı, yaşadığı şikâyetler, fiziksel kapasitesi ve günlük yaşam ihtiyaçları değerlendirilerek oluşturulur. Uygulanan fizik tedavi ve rehabilitasyon yöntemleri, hastanın tedavi sürecine ve ihtiyaçlarına göre farklılık gösterebilir.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Alanları Nelerdir?

Fizik tedavi ve rehabilitasyon, farklı hastalık ve yaralanmalar sonucunda ortaya çıkan ağrı, hareket kısıtlılığı ve fonksiyon kayıplarının yönetilmesine yönelik geniş bir tedavi alanıdır. Hastanın ihtiyaçlarına göre farklı fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları planlanabilir.

Fizik tedavi ve rehabilitasyonun başlıca uygulama alanları şunlardır:

Akut ve kronik ağrı tedavisi
Romatizmal hastalıkların tedavisi ve takibi
Ortopedik rehabilitasyon ve spor yaralanmaları
Nörolojik ve nöromüsküler hastalıkların rehabilitasyonu
Nörolojik rehabilitasyon
Pediatrik rehabilitasyon
Metabolik kemik hastalıkları ve osteoporoz tedavisi
Doğuştan veya sonradan gelişen eklem ve kemik bozuklukları
Yanık sonrası rehabilitasyon
Kardiyak rehabilitasyon
Geriatrik rehabilitasyon

Fizik tedavi ve rehabilitasyon programları, hastalığın kronikleşme veya ilerleme riski bulunduğunda, günlük yaşam aktivitelerini olumsuz etkilediğinde ya da fonksiyon kaybı geliştiğinde tedavi sürecinin önemli bir parçası olabilir. Tedavi gerekliliği, hastanın tıbbi durumu değerlendirilerek fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı tarafından belirlenir.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uygulamaları Nelerdir?

Hastanın tanısı, şikâyetleri ve fiziksel değerlendirme sonuçlarına göre kişiye özel fizik tedavi programı planlanır. Tedavi, uzman hekim değerlendirmesi ve takibi altında uygulanmalıdır.

Fizik tedavi uygulamaları, hastanın ihtiyacına göre ilaç tedavisi, fiziksel ajanlar ve terapötik egzersizlerden birini veya birkaçını içerebilir. Uygulanacak tedavi yöntemleri hastalığın türüne ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişiklik gösterebilir.

Uygulanan Fizik Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Hastanın ihtiyaçlarına göre fizik tedavi yöntemlerinden biri veya birkaçı tedavi programına dahil edilebilir:

Soğuk uygulama
Yüzeyel ısı uygulamaları: İnfraruj, sıcak paket, parafin ve girdap banyosu
Derin ısı uygulamaları: Ultrason ve kısa dalga diatermi
Elektroterapi: TENS, elektrostimülasyon, vakum interferans, diadinamik akımlar ve galvanik-faradik akımlar
Hidroterapi: Kontrast banyo, kaplıca tedavisi, su altı masajı, elektrogalvanik banyo ve girdap banyosu
Mekanoterapi: Mobilizasyon, manipülasyon, traksiyon ve pnömatik kompresyon
Ortez ve destek uygulamaları: Splint, breys, korse, bandaj ve yardımcı yürüme cihazları
Tedavi edici ve terapötik egzersiz programları

Fizik Tedavinin Süresi Ne Kadardır?

Fizik tedavi süresi, hastalığın türüne, şiddetine, hastanın fiziksel durumuna ve tedaviye verdiği yanıta göre değişiklik gösterir. Fizik tedavi seansları genellikle belirli bir tedavi programı dahilinde planlanır ve seans süresi ile toplam seans sayısı hastaya göre belirlenir.

Rehabilitasyon tedavisi ise fizik tedaviden daha uzun süreli olabilir. Özellikle nörolojik hastalıklar, ciddi yaralanmalar veya fonksiyon kayıplarında uzun süreli rehabilitasyon programları gerekebilir.

Fizik Tedavi Uygulamaları Ağrılı Mıdır?

Fizik tedavi uygulamaları, kullanılan yönteme ve hastanın mevcut durumuna göre farklı hislere neden olabilir. Bazı uygulamalar sırasında hasta herhangi bir ağrı hissetmez. Ancak eklem hareket kısıtlılığı bulunan hastalarda, hareket açıklığını artırmaya yönelik germe ve egzersiz uygulamaları sırasında hafif ve geçici bir rahatsızlık hissedilebilir.

Tedavi sırasında ortaya çıkan ağrı veya rahatsızlık mutlaka fizik tedavi uzmanına bildirilmelidir.

Fizik Tedavinin Sakıncalı Olduğu Durumlar Nelerdir?

Fizik tedavi uygulamalarının uygun olmadığı durumlar, uygulanacak tedavi yöntemine ve hastanın mevcut sağlık durumuna göre değişebilir. Özellikle aktif inflamasyon bulunan bölgeler, açık yaralar, bazı damar hastalıkları ve enfeksiyon bulunan bölgelerde belirli fizik tedavi uygulamalarının uygulanması sakıncalı olabilir.

Bu nedenle fizik tedaviye başlamadan önce doktor değerlendirmesi yapılması önemlidir. Hastanın mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar, bilinen alerjileri ve daha önce geçirdiği tedaviler uzman hekime bildirilmelidir.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uygulamalarının Olası Riskleri ve Yan Etkileri Nelerdir?

Fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamalarının yan etkileri, kullanılan tedavi yöntemine ve hastanın bireysel özelliklerine göre değişebilir. Uygun yöntem ve tekniklerle gerçekleştirildiğinde birçok fizik tedavi uygulaması genel olarak güvenli kabul edilir. Bununla birlikte bazı uygulamalarda geçici cilt kızarıklığı, hassasiyet veya uygulama bölgesinde rahatsızlık görülebilir.

Daha nadir durumlarda kullanılan yönteme bağlı olarak cilt yanıkları, kalp ritminde değişiklikler, kan basıncı değişiklikleri, aşırı duyarlılık veya kas-tendon yaralanmaları gibi komplikasyonlar ortaya çıkabilir.

Tedavinin güvenli şekilde uygulanabilmesi için fizik tedavi programı öncesinde hastanın tıbbi geçmişinin değerlendirilmesi ve mevcut hastalıkların, kullanılan ilaçların ve bilinen ilaç veya madde alerjilerinin doktorla paylaşılması önemlidir.