Ortopedik Rehabilitasyon
Ortopedik rehabilitasyon, fizik tedavi ve rehabilitasyonun özelleşmiş bir alt dalı olup kas ve iskelet sistemini etkileyen birçok hastalığın tedavisinde bilimsel temellere dayanan fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları sunar.
Ortopedik rehabilitasyon tedavisi ile temel amaç; kas ve eklem sertliklerini gidermek, hastanın fonksiyonel kapasitesini en üst seviyeye çıkarmak ve günlük yaşam aktivitelerinde ihtiyaç duyduğu hareket kabiliyetini yeniden kazandırmaktır. Bu kapsamda hastanın şikâyetleri, fiziksel durumu ve ihtiyaçları değerlendirilerek kişiye özel bir ortopedik rehabilitasyon programı oluşturulur.
Ortopedik problemler farklı nedenlerle ortaya çıkabilir. Yumuşak doku yaralanmaları, kemik kırıkları, eklem problemleri ve kireçlenme (osteoartrit) gibi durumlarda hareket kısıtlılığı ve fonksiyon kaybı görülebilir. Özellikle cerrahi müdahale sonrasında ameliyat sonrası ortopedik rehabilitasyon, hastanın hareket kabiliyetinin ve günlük yaşam fonksiyonlarının yeniden kazanılmasına yardımcı olabilir.
Ortopedik rehabilitasyon uygulamalarında, hastanın durumuna göre kısa veya uzun süreli tedavi programları uygulanabilir. Tedavinin süresi ve içeriği; hastalığın türüne, mevcut fonksiyon kaybına, yaşa, fiziksel kapasiteye ve tedaviye verilen yanıta göre değişiklik gösterebilir.
Cerrahi müdahale gerektiren ortopedik problemlerde ise tedavi süreci genellikle ameliyat öncesi rehabilitasyon (prehabilitasyon) ve ameliyat sonrası rehabilitasyon olmak üzere iki aşamada planlanabilir. Ameliyat sonrası fizik tedavi ve rehabilitasyon, hareket açıklığının artırılması, kas gücünün desteklenmesi ve hastanın günlük yaşamına güvenli şekilde dönmesine yönelik olarak kişiye özel şekilde uygulanır.
Ortopedik Rehabilitasyon Hangi Durumlarda Uygulanır?
Ortopedik rehabilitasyon, kas, kemik, eklem, bağ ve tendonları etkileyen çeşitli ortopedik problemlerde uygulanabilir. Hastanın şikâyetleri ve fonksiyonel durumu değerlendirilerek kişiye özel fizik tedavi ve rehabilitasyon programı planlanır.
Ortopedik rehabilitasyonun en sık uygulandığı durumlar şunlardır
- Kırık ve çıkık tedavisi ve rehabilitasyonu: Kırık veya çıkık sonrasında oluşan hareket kısıtlılığının giderilmesi ve eklem hareket açıklığının yeniden kazanılması amacıyla uygulanır.
- Artroplasti (protez) rehabilitasyonu: Diz, kalça ve diğer eklem protezleri sonrasında protez ameliyatı sonrası fizik tedavi ve rehabilitasyon süreci uygulanabilir.
- Ampute rehabilitasyonu: Uzuv kaybı sonrasında hastanın günlük yaşam aktivitelerine uyum sağlamasına ve fonksiyonel kapasitesini geliştirmesine yönelik amputasyon sonrası rehabilitasyon programı planlanabilir.
- Skolyoz (omurga eğrilikleri): Omurga eğriliğine bağlı ağrı, hareket kısıtlılığı ve fonksiyonel problemlerin yönetiminde skolyoz fizik tedavisi ve rehabilitasyonu uygulanabilir.
- Çapraz bağ yaralanmaları: Özellikle ön çapraz bağ yaralanması sonrası rehabilitasyon, dizin hareket kapasitesini ve kas gücünü desteklemeye yönelik egzersiz ve tedavi uygulamalarını içerebilir.
- Menisküs yırtıkları: Menisküs yırtığı sonrası fizik tedavi ve rehabilitasyon, diz hareketlerinin desteklenmesi ve kas gücünün geliştirilmesine yönelik olarak planlanabilir.
- Burkulmalar, ezilmeler, kas ve tendon zorlanmaları: Spor yaralanmaları ve günlük yaşamda oluşabilen kas ve tendon yaralanmalarında fizik tedavi, ağrı ve hareket kısıtlılığının yönetilmesine ve fonksiyonların yeniden kazanılmasına yardımcı olabilir.
